Drucken PDF

ABDEST ÇEŞİTLERİ

 

 

"Alınmış abdestim aldırırlarsa
Kılınmış namazım kıldırırlarsa"

(Pir Sultan Abdal)


Alevilikte abdest dış bedenin yıkanmasının yanında, asıl önemli manevi iç temizliğinin adıdır. ABDEST" kelimesi farsça kökenlidir.
AB= Su demektir. DEST= Bedenin dışıdır. Temizlik her insan  için şartdır. Kişi mutlaka ceme gelmeden evvel boy abdestini almış olmalıdır.


Hak aşığı YUNUS ne güzel söylemiş;


Sanma herkes bunu bilmez degil
Yetmiş iki millet elin yüzün yumaz degil.

Tarikat abdesti devamlı olmalıdır. Şeriatta abdest bozulunca tazelenir. Tarikatta alınan abdest bozulursa tazelenmez. Çünkü düşkün olmuştur. Kişi kazanmış olduğu mertebeyi de kaybetmiş olur. Çünkü tarikat abdesti "ELE-DİLE -BELE" verilen ikrardır. Yani AHLAKLI olmanın adıdır. Tövbesini bozmuştur.
Tahrim Suresi Ayet 8: "YA EYYÜLHELLEZİE AMENÜ TUBU İELLAHUTEVBETEN NASUHA"
Türkcesi (Ey insanlar yapmış  olduğunuz suçlardan dolayı bir daha yapmamak kaydıyla tevbe ediniz.)  Tövbe kişiye mahsustur.
Mürşid vasıtasıyle Allah'a vermiş olduğu ikrardır. Bozulan veya yerine getirilmeyen AHD ikrarsızlıktır. İkrarsızda şeytani lain'dir. Gerçek müminlerin abdesti bir defada bozulur. O da kalbini, gönlünü kaybettipi zamandır.  Eger gönlünden Allah'ı çıkarıp yerine hava ve heves girerse onu su ile arıtmak mümkün degildir.
Çeşitli Buyruk metinlerinde ise şu tanımlara rastlıyoruz:

Asıllardan asıl nedir?
Usullerden usul nedir?
şeriatta su pak eder
Tarikatta gusul nedir?


Şu halde bilmiş olasın ki, ey talib, asıllarda asıl; MUHAMMED-ALİ HASAN, HÜSEYİN, ONİKİ İMAM'dır. Usullerde usul; onların yolunu bilip, erkanını gözlemektir ve hangi yöne gittilerse onların izini izlemektir. "...şeriat abdesti su ile olur, tarikat abdesti (Ruh ve gönül temizligi)  Pir elinden biat etmektir, yani ondan gelen bilgi ve buyruklara uymak, kabul etmektir. Marifet abdesti, nefsini bilip Tanrıyı tanımak. Sırı Hakikat abdesti ise kendi ayıplarını görüp, sair kimselerin aybını örtmektir."

Alevilikte ibadet biçimi olan cemlerde ise oniki hizmet sahibinden biri olan "ibrikçi" nin döktüğü su ile ellerinin sadece parmaklarını yıkama şeklinde gerçekleşen sembolik anlamda abdest alınmaktadır ki, bu abdest tutulan niyetlerin toplum huzurunda teyid edilmesi anlamını ifade eder. Alınan bu abdestte amaç ahlaksal arınma ve iç temizliğinin sağlanmasıdır.

"...Tarikat cünübü (Şeriatta abdestin ihtilam ya da cinsel ilişkiyle bozulması) Pir'sizlik ve ikrarına yalan çıkıp ahdini bozmaktır."
"..  Erkanın abdesti varlığından el çekip meydanı bilmek; yani tüm varlığını meydana koyarak Pir' ineMürşid'ine teslim olmaktır..."
Pir Sultan Abdalın yukarıda "Alınmış abdestim aldırırlarsa / Kılınmış namazım kıldırırlarsa" demesindeki maksadı Pirine Mürşidine teslim olmasıdır.Peygamber Efendimiz Temizlik imandan gelir buyurmuşlardır. Bir de Hamam dan gelen temizlik vardır.

İmandan gelen iç abdest”ti; Mürşid-Pir-Rehber nezaretinde, manen alınan batıni “gönül abdesti”dir.Hamamdan gelen ise Maide suresinin 6. ayetindeki tariflemeye uygun ve bu buyruğa göre zahiri abdest alırlar. Bu temizlenmeye, “dış abdest” denir. Bunlar Banyo yapmak,tırnak kesmek,saç tıraşı olmak yani tepeden tırnaga kadar temizlik yapmaktır.

Bir insan, günde beş vakit suyla yıkansa, evet, vücudu temiz olur. Fakat  içi, gönlü temiz değilse, o insan temiz sayılır mı?
Böyleleri için Hasan Dede der ki:


"Adem vardır eti semiz
Alır ABDEST olmaz temiz
Alemi ta netmek nemiz
Bilcümle kusur bizdedir


Sözümüz Abdestini alıp kolları sıvayıp kasabayı Tur atarak inancını göstermelik yaşıyanlaradır. Pir Hünkar Hace Bektaş-i Veli buyurur ki; Eliniz kirli idi yıkayıp temizlediniz, Ayagınız kirli idi yıkayıp temizlediniz. Yüreginizdeki kini, kibiri, hasetligi şehveti su ile nasıl temizliyeceksiniz.
" Ve yine devamla; "Bir şişeye pislik doldurunuz ve deryaya atınız O şişe yıllarca deryada kalsa temizlenebilir mi?" Her türlü ahlaksızlıga, harama açık olan bir insanın temizliginden bahsedebilirmiyiz. Önemli olan ruh ve ahlak temizligidir.
Hünkar Hacı Bektaş-ı Veli buyurur ki; "Su hem arıdır, hem arıtıcıdır. Su arifler makamıdır." Temiz su herhangi bir kaba girerse o kap suya döner, pisligi dışarıda bırakır. Kendisini arıtamayan başkasını arıtamaz. Şeriatta elbise ve ten kirlenirse su temizler. Arifler de su ile ten temizlenmez. Çünkü; yıkayıcı arınmayınca, yıkanan şey arınmaz."İnsan gerek ki suya, su gerek ki abdestte, Abdest gerek ki namaza, Namaz gerek ki Allah'a yarasın."( H. B. Veli)
Abdest, gusül, ibadet'ten ve oruçtan asıl amaç, insanın öz varlığından geçerek, tüm kötülüklerden arınması ve Hakk'a yakın olmasıdır. İnsan bedeninin yüzeyi su ile tam olarak temizlenip paklandığı gibi, kötülüklerin temsilcisi (olan) ve içtenliği etkileyen-kirleten pisliklerden iç dünyamızı oluşturan ruhun da paklanması gerekir; burada suyun görevini bilim-bilgi yapar. Toprak kuramsal bilginin, su ise eğitim-öğretimin simgesidir.

 

Hüseyin Aydugan